مسجد میر چخماق (امیر چخماق)

مسجد میر چخماق که در کتاب‌های تاریخ یزد به نام مسجد جامع نو نیز خوانده شده است، در دوره تیموریان به همت امیرجلال‌الدین چخماق شامی (حاکم یزد و از امراء و سرداران تیموری و مقرب درگاه شاهرخ) و زن او ستی (بی‌بی) فاطمه خاتون احداث شده است. مسجد میر چخماق که در سال 841 ھ.ق به پایان رسید از حیث زیبایی، وسعت، اهمیت و اعتبار بعد از مسجد جامع شهر قرار دارد.

در توصیف مسجد میر چخماق باید گفت که در کریاس (درگاه) مسجد میر چخماق که درِ آن به میدان میرچخماق باز ‌می‌شود، سنگی نصب گردیده که بر آن متن وقفنامه‌ای به خط نسخ نقر شده است. دو طرف راهروی شمالی که از کریاس به صحن مسجد میر چخماق وارد می‌شود، شبکه‌هایی ظریف از کاشی‌های معرق و جرزهای مسجد میر چخماق آجرکاری است. گنبد مسجد میر چخماق که خمیده و ترکدار است با کاشی سبز رنگ کاشی‌کاری شده است. دور خارجی گنبد و بر کمربند مسجد میر چخماق عبارت «السلطان ضل‌الله» به خط کوفی بنایی تکرار شده است.

محراب صفه اصلی مسجد میر چخماق از کاشی معرق است با طاقنمای مقرنس‌کاری که در وسط آن سنگ مرمر بسیار خوش تراشی به اندازه 38/3×15/1 متر نصب شده است. در وسط مقرنس‌کاری، یک گل مربع به اندازه 95×54 سانتی‌متر نصب است و در غرفه دست چپ ایوان نیز، یک سنگ مرمر به اندازه 30×28 سانتی‌متر نصب شده است. سردر شرقی مسجد میر چخماق دارای کتیبه‌ای از کاشی معرق به خط ثلث محمدالحکیم است.

مسجد میرچخماق در تقاطع خیابان امام خمینی و سلمان فارسی، در جنوب مجموعه تاریخی میرچخماق قرار دارد.